Clientenraad Sociale Zaken Voorschoten

Jaarverslag 2018

Jaarverslag 2018 Cliëntenraad Sociale Zaken Voorschoten

Inhoud

  1. Voorwoord door de voorzitter
  2. Samenstelling Cliëntenraad
  3. Vergaderingen en deelname aan activiteiten
  4. Klankbordgroep WIJZ
  5. Onderwerpen van advisering in 2018
  6. Lopende zaken en aandachtpunten 2019
  1. Voorwoord van de voorzitter

Voor u ligt het jaarverslag 2018 van de Cliëntenraad Sociale Zaken Voorschoten. De CSZV behartigt de belangen van inwoners met een uitkering vanuit de Participatiewet en anderen met een minimuminkomen. Om dit werk te kunnen doen krijgen wij informatie van de afdeling Werk en Inkomen in Leidschendam-Voorburg. Wij zijn positief over deze samenwerking. Wij worden goed geïnformeerd over de meeste zaken van het beleid, nieuwe nota’s, verordening en alles wat betreft de Participatiewet, Minimabeleid en Schuldhulpverlening.

In 2018 zijn er een aantal zaken die het werk van de CSZV hebben beïnvloed. In maart 2018 zijn er Gemeenteraad verkiezingen geweest en kreeg de CSZV te maken met een nieuw samengesteld college van Burgemeester en Wethouders. Ik wil als voorzitter, voor de toekomst, nog enkele punten aankaarten. Dat zijn het Beleidsplan Bijzondere Bijstand en Minimaregelingen en het opheffen in Voorschoten van het Platform Gehandicapten Voorschoten en de Centrale Adviesraad WMO.

Om met dat laatste te beginnen, in 2018 is er in Voorschoten een brede Adviesraad Sociaal Domein (ASDV) gekomen. Een aantal leden van bovengenoemde adviesraden zijn toegetreden tot de ASDV,  in hoeverre de CSZV in de toekomst onafhankelijk blijft functioneren of wordt opgenomen in de ASDV zal de toekomst moeten leren.

In haar oratie als hoogleraar Wetenschap beleid en maatschappelijke impact heeft Jet Bussemakers iets aangekaart wat de cliënten van de CSZV raakt. Volgens Bussemaker is de basis van de verzorgingsstaat, dat mensen accepteren dat iedereen pech kan hebben en elkaar opvangen goed is. Om het betaalbaar te houden, ontstond het idee van de participatiemaatschappij. Maar, ,,Achteraf waren we te optimistisch”, zegt ze nu. “Mensen die niet zomaar regie over hun eigen leven kunnen nemen, raakten verstrikt in complexe overheidsbureaucratie en marktwerking.” In een sociale investeringsstaat wordt sociaal beleid gezien als investering om burgers zelfredzamer te maken. Daarin wordt beleid meer gericht op kwetsbare groepen en wordt niet meer gedacht in ‘one size fits all’. Algemene maatregelen hebben weinig zin aangezien vooral hoogopgeleiden daarvan profiteren. Belangrijker is het om je af te vragen wat een kwetsbare groep, met bijv. hoge zorgkosten, nodig heeft.

Na 14 jaar heeft onze oprichtster en voorzitter mevrouw Aeltsje Sierksma per 31-12-2018 afscheid genomen van de CSZV. Per 01-01-2019 is ondergetekende de nieuwe voorzitter van de CSZV.

Tot slot wil ik natuurlijk alle leden van onze Cliëntenraad hartelijk danken voor hun enorme en positieve inzet en medewerking aan onze adviesraad en hoop dat deze raad nog lang op goede voet en prettige gang kan blijven doorgaan.

Maart 2019

Voorzitter CSZV

  1. Samenstelling Cliëntenraad

In 2018  bestond de Cliëntenraad uit 8 personen.

Contact met de achterban.

Om beter de belangen van onze doelgroep te kunnen behartigen en contact gemakkelijker te maken, zijn wij via onze website bereikbaar. Daar kan iedereen een vraag stellen of een afspraak maken voor een persoonlijk gesprek. Zo hoopt de Cr op de hoogte te blijven van de problemen waar cliënten mee te maken krijgen.

Individuele belangenbehartiging kan de Cr volgens haar Verordening niet bieden.  Hiervoor wordt verwezen naar de Sociale Raadsvrouw of een andere instantie.

  1. Vergaderingen en deelname aan activiteiten

In 2018 heeft de CSZV 11 keer intern vergaderd en vond er een overleg plaats met de nieuwe wethouder dhr. Nanning Mol. Dit betrof de rol van de cliëntenraad binnen de klankborgroep WIJZ in Leidschendam. De Cr is betrokken bij de totstandkoming van het Beleidsplan Sociaal Domein en was vertegenwoordigd in de werkgroepen voor de focuspunten “armoede” en “statushouders”.

De klankbordgroep WIJZ vergaderde gedurende het jaar 5 keer en daarnaast werden door WIJZ nog twee speciale informatiebijeenkomsten georganiseerd. Dit betrof de Beleidsplannen voor Re-integratie en Participatie en voor Bijzondere Bijstand, waarover de Cr een advies heeft uitgebracht.

Het overleg met de 3 wethouders (PHO) vond in 2018 2x plaats.

 4. Klankbordgroep

 De Klankbordgroep is een overleg van de leden van de Participatieraad Leidschendam-Voorburg en de cliëntenraden van Wassenaar en Voorschoten met de afdeling Werk, Inkomen, Jeugd en Zorg.

De Klankbordgroep heeft geen eigen verordening. De deelnemende cliëntenvertegenwoordigers werken allen volgens hun eigen verordening cliëntenparticipatie. De samenstelling van de Kbg kan wisselen en het is de verantwoordelijkheid van de cliëntenraden zelf om ervoor te zorgen dat alle leden op de hoogte zijn van de dossiers die in de Kbg behandeld worden. Omdat gekozen is voor coproductie wordt de Klankbordgroep in een vroeg stadium door de beleidsmedewerkers betrokken bij de totstandkoming van beleidsststukken. De aparte cliëntenraden kunnen hun mening via het Kbg overleg inbrengen.

Totdat het college haar standpunt heeft ingenomen en de beleidstukken naar de gemeenteraad worden gestuurd, wordt geen advies van de Kbg naar buiten gebracht. Door deze opzet kan de Kbg vooraan in het proces invloed uitoefenen en meedenken.

Het Klankbordgroep overleg stond in 2018 onder druk. Voor Leidschendam is het gehele Sociale Domein ondergebracht bij de afdeling WIJZ. Voor Voorschoten en Wassenaar alleen het gedeelte voor Werk en Inkomen. Voor de overige terreinen van het Sociale Domein wordt de brede adviesraad ASD geraadpleegd. Een algemeen advies uitbrengen namens de 3 cliëntenraden wordt hierdoor bemoeilijkt.

Omdat ook de route van advisering minder duidelijk werd, is in 2018 is besloten dat de cliëntenraden alleen hun eigen college zullen adviseren.  Deze adviezen worden echter in eerste instantie gecommuniceerd naar de afdeling WIJZ, die ze doorstuurt naar het college.

Voor de overige onderwerpen binnen het Sociale Domein wordt de brede adviesraad voor het Sociale Domein geraadpleegd (ASDV).

De CSZV is van mening dat haar belangrijkste taak is de belangen te behartigen van inwoners van de onze gemeente met een minimum inkomen, die afhankelijk zijn van de gemeente. Velen van hen zijn in onze digitale samenleving niet zelfredzaam, soms laaggeletterd of beheersen de taal nog onvoldoende. Communicatie op papier over rechten en plichten lijkt duidelijk, maar blijkt in de praktijk niet begrepen te worden. In de vergaderingen van de kbg kunnen de adviesraden de verordeningen en beleidsregels toetsen aan de praktijk, zoals uitkeringsgerechtigden die ervaren. Ook in 2018 toonden de beleidsmakers hiervoor grote openheid, hetgeen door de CSZV zeer werd gewaardeerd.

In 2018 koos het college voor een grotere samenwerking met de regio Leiden en Holland-Rijnland. Weliswaar blijft Voorschoten als een zelfstandige gemeente bestaan, maar als de blik op Leiden gericht is, zal ook aan de samenwerking met Leidschendam-Voorburg en Wassenaar een eind komen. De uitwerking in de praktijk van deze keuze heeft uiteraard grote invloed op het functioneren van de Cliëntenraad en de Klankbordgroep. Vanzelfsprekend zal dit ook grote gevolgen hebben voor de dienstverlening aan onze doelgroep, waarvoor wij ons inzetten. In 2018 werd hierover nog geen duidelijkheid geschapen.Onderwerpen van monitoring en advisering

5. Wij hebben in 2018 over twee beleidsplannen ons formele advies uitgebracht. Daarnaast hebben wij onze zorgen geuit over plannen van de staatssecretaris om Loondispensatie in te voeren voor mensen met een arbeidsbeperking. Andere onderwerpen waren de verantwoording over afhandeling van bezwaarschriften, noodzaak van loketfunctie Werk en Inkomen in onze eigen gemeente en de keuze van de collectieve zorgverzekering voor klanten van de gemeente. Ook de samenwerking in de klankbordgroep zelf stond regelmatig ter discussie.

5.1. Advies Beleidsplan Re-integratie en Participatie (advies oktober 2018).

Uit onderzoek blijkt dat cliënten die nog maar korte tijd een uitkering krijgen ook sneller weer aan werk komen. De positieve economische omstandigheden in 2018 droegen daar uiteraard ook aan bij. De afdeling WIJZ wilde daarom de nadruk van het arbeidsoffensief leggen bij cliënten bij wie de

afstand tot de arbeidsmarkt klein is. Hiervoor zij allerlei re-integratie trajecten en middelen inzetbaar. Leeftijd is niet belangrijk, motivatie en bemiddelbaarheid wel. In navolging van het beleid van de gemeente Delft koos men voor een splitsing van het cliëntenbestand in twee groepen. Ongeveer 40% wordt als bemiddelbaar gezien. Deze cliënten krijgen intensieve begeleiding door hun consulent voor Re-integratie. De andere 60% van het bestand wordt 1x per jaar opgeroepen voor een gesprek over hun situatie. Zij worden door de consulent voor Participatie doorverwezen naar zinvolle deelname aan de samenleving via vrijwilligerswerk.

Deze tweedeling brengt voordelen met zich mee: de consulenten voor werk kunnen meer doen om hun cliënten aan betaalde arbeid te helpen en de cliënten voor wie dit niet (meer) haalbaar is, worden niet meer verplicht aan deze trajecten deel te nemen.

De CSZV is van mening dat deze tweedeling zinvol kan zijn, maar heeft nog wel vragen bij de uitvoering van dit Beleidsplan. Zo hopen we dat van de ervaringen opgedaan bij de gemeente Delft te leren valt, zodat men niet opnieuw het wiel aan het uitvinden is. Ook vragen we ons af of één jaarlijks gesprek voldoende is om een vinger aan de pols te houden bij de doelgroep Participatie. Het gesprek met de consulent kan immers ook kansen bieden om problemen te signaleren die echte participatie in de weg staan. Welk vervolg kent dit gesprek dan?

In 2019 zal de afdeling WIJZ voor de uitvoering van het Beleidsplan komen met een Plan van Aanpak. In afwachting hiervan heeft de CSZV een positief advies uitgebracht.

5.2. Advies Beleidsplan Bijzondere Bijstand en Minimaregelingen (advies okt 2018).

In 2018 bleek het tekort van Voorschoten op de middelen voor Bijzondere Bijstand  € 60.000,- te bedragen. Het Rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld via de zogenaamde “Klijnsmagelden”, die specifiek bedoeld zijn voor kinderen die opgroeien in armoede.  Dit geld heeft de gemeente ondergebracht bij de Stichting Leergeld, waardoor op aanvragen snel actie wordt genomen. Onderzoek heeft uitgewezen dat een aantal huishoudens structureel geld te kort komt. Ook blijkt dat andere huishoudens geld over houden. Het Beleidsplan doet daarom een aantal voorstellen voor de herverdeling van het beschikbare budget.  Cliënten van WIJZ kunnen voor hun aanvraag gebruik maken van de digitale “Flitsbalie”. Voor de andere inwoners van Voorschoten met een minimum inkomen is het nodig een afspraak te maken.

Ofschoon het geen nieuw beleid, maar een aanpassing van de bedragen betreft, heeft de CSZV een positief advies uitgebracht. Wel benadrukte zij dat de gemeente zich in moet blijven zetten voor de communicatie van de regelingen naar degenen die niet bekend zijn bij de afdeling WIJZ. Hogere energielasten en hogere huurprijzen van wege het doorberekenen van de rioolbelasting kunnen mensen in een financieel ongunstige situatie of in de schulden brengen. Om te voorkomen dat zij bijzondere bijstand moeten aanvragen voor beschermingsbewind wezen wij erop dat men bij de gemeente goed bekend moet zijn met onze lokale stichting van Schuldhulpmaatje.

6. Lopende zaken en aandachtspunten in 2019

De CSZV hoopt in 2019 duidelijkheid te krijgen wat de samenwerking binnen de Leidse regio voor onze doelgroep gaat betekenen. Krijgt men dan alweer met een andere organisatie te maken en met nieuwe consulenten? Wordt de tweedeling van het bestand dan voortgezet? Hoe gaat de CSZV zich verhouden tot de brede adviesraad Sociaal Domein? Het gedeelte van het cliëntenbestand dat ingedeeld wordt in de groep Participatie heeft juist daarvoor lokale ondersteuning nodig vanuit een welzijnsorganisatie. Hun uitkering zal hoogstens nog beoordeeld worden op het gebied van rechtmatigheid.

Zolang deze zaken nog niet duidelijk zijn blijft de CSZV  gesprekspartner in de klankbordgroep en zal zij zich inzetten voor uitkeringsgerechtigden en andere minima van onze gemeente. De volgende zaken zullen wij in 2019 kritisch blijven volgen:

– Het Plan van Aanpak van het re-integratiebeleid en participatiebeleid en het succes van de
genomen maatregelen

– De re-integratietrajecten voor statushouders

– Loonkostensubsidie en loondispensatie

– Banenafspraak

– Beschut werk en alternatief beschut werk

– Handhaving Participatiewet (staat gepland zomer 2019)

– Handhaving en procedures van bezwaar en beroep

– Minimabeleid

Secretaris CSZV

Maart 2019